نقشمایه های تزیینی در سنگ نگاره های صحن اتابکی آستانه مقدسه حضرت معصومه )س(

هنرهای مرتبط با معماری دوران اسلامی،که ما همه‌ی آنها را با عنوان تزیینات معماری اسلامی می‌شناسیم،پیشه‌های مختلفی را از قبیل گچبری،آجرکاری،کاشی‌کاری،حجاری،گره چینی،فلزکاری و... شامل می‌شود؛هنرهای مذکور به یکباره پا به عرصه‌ی ظهور نگذاشته‌اند، بلکه طی سالیان متمادی و تحت تاثیر تمدن اسلامی،زمینه‌ساز خلق‌ و شکوفایی سبک هنری منحصر و سلوکی عرفانی در حوزه هنرهای‌ تجسمی و به‌ویژه در حوزه هنرهای دینی گردیده است.انگیزه‌های‌ طبیعت‌گرایانه به وضوح در موضوعات هنرمندان مسلمان نمایان است، به‌گونه‌ای که ایشان کوشیده‌اند تا زیبایی‌های طبیعت را در آثار هنری و بالاخص در تزیینات معماری اماکن مقدسه نظیر بارگاه ملکوتی حضرت‌ معصومه(س)در قم،به منصه‌ی ظهور برسانند؛نقشمایه‌های تزیینی که‌ این استادکاران در نقوش کاشی‌کاری و به‌خصوص در سنگ‌نگاره‌های‌ صحن جدید(اتابکی)روضه مبارکه بانو فا طمه معصو مه(س)به کار بسته‌اند،از قابلیت‌های بصری ویژه‌ای برخوردار است؛به‌طوری‌که‌ گنجینه‌ای پربار از نقوش سنتی و عناصر تصویری غنی و باارزشی در اختیار دارد که هنرمندان و طراحان معاصر رشته‌های مختلف هنری‌ می‌توانند به نحو مطلوبی از آنها در آثار هنری خود بهره‌مند شوند. مقاله‌ی حاضر با استفاده از نمونه‌های متنوع تصویری در بنای‌ مذکور این صحن را که از قابلیت‌های بصری عمده‌تری برخوردارند، برعهده دارد.این نقشمایه‌ها گاه به صورت منفرد و گاه مرکب از چند نوع نقش(از میان انواع نقوش)به چشم می‌خورند،که در این پژوهش‌ مورد مطالعه قرار گرفته است.