بررسی رابطه بین حمایت فتحعلی شاه قاجار از هنر و استفاده سیاسی از آن

این مقاله با بررسی منابع مکتوب پیرامون هنر و فرهنگ قاجار و با روش توصیفی به تحلیل نقش فتحعلی شاه در حمایت و همچنین نحوه بهره برداری سیاسی از هنر در دوره اول قاجار پرداخته می شود. فتحعلی شاه قاجار با شناختی که از تاریخ ایران داشت به خوبی توانست وجه کاربردی هنر را در راستای سیاست بقا و سلطه قدرت خودش به کارگیرد. وی برخلاف بسیاری از اسلاف خود، همانند شاهان باستان به یک جنبه قویی تر هنر نیز آشنا بود و آن قدرت تبلیغاتی هنر بود؛ ازاین رو با به خدمت گرفتن جمعی از برترین هنرمندان زمان خود موفق شد با صرف هزینه های بسیار از هنر همچون رسانه ای قدرتمند در جهت افزایش مشروعیت و سلطه سیاسی و اجتماعی خودش چه در بعد داخلی و چه در بعد خارجی بهره ببرد. این امر باعث شد که در زمان وی ایران شاهد یکی از دوران شکوهمند هنر ایرانی باشد؛ لیکن پس از مرگ وی سنت وی آن چنان که باید مورد پذیرش قرار نگرفت و مورد انتقاد و بی مهری واقع شد، با وجود این علی رغم اشتهار به بی لیاقتی در سیاست و کشورداری فتحعلی شاه یکی از مهم ترین حامیان هنر ایران باقی ماند. وی همچنین برای بالابردن نفوذ و اعتبارخود نزد علما شروع به تزیین و مرمت بقاع متبرکه امام رضا (ع)، حضرت معصومه (س) و عتبات متبرکه کرد.