در حاشیۀ دیوان حافظ خرمشاهی و جاوید

In this article, the author is going to study and examine Qerāatgozīni-e Intiqādi-e Dīvān-e Hafiz by Bahāoddīn Khorramshāhi and Hāshim Jāvīd. In the introduction of the book, the authors first of all introduce six scientific critical corrections of Hafiz’s Dīvān which are as follows: 1. Eivazi and Behrooz, 2. Khānlari, 3. Neisāri, 4. Jalāl Nāiini and noorāni Visāl, 5. Sāye, 6. Khalkhāli version corrected by Khorramshāhi. Then they chose Qazvīni’s version of Hafiz’s Dīvān as the main text; and write the differences which are found among the six mentionedcopies in the footnote. Of course, as they said, in cases where Qazvini recordings were considered to be wrong, they replaced it with one of the other six versions and explained the reasons for their selection and replacement as well. The author of this paper is going to point out some of the general and minor methodological problems of the book.

نویسنده در نوشتار حاضر، کتاب قرائت گزینی انتقادی دیوان حافظ به کوشش بهاء الدین خرمشاهی و هاشم جاوید را در بوته نقد و بررسی قرار داده است. نویسندگان این کتاب در مقدمه، ابتدا شش تصحیح علمی انتقادی دیوان حافظ را معرفی کرده اند که بدین شرح اند: 1. عیوضی و بهروز، 2. خانلری، 3. نیساری، 4. جال نایینی و نورانی وصال، 5. سایه، 6. نسخه خلخالی با تصحیح خرمشاهی. این دو، دیوان مصحح قزوینی را در متن قرار داده و اختاف روایت های نسخ شش گانه مزبور با آن را در پانویس ذکر کرده اند. البته همان گونه که گفته اند در مواردی که ضبط های قزوینی را غلط می دانسته اند، ضبط یکی از شش نسخه مشورتی را در متن قرار داده و درباره چرایی این گزینش و جابجایی نیز در همان جا توضیح داده اند. نگارنده این سطور، به ارائه چندین اشکال روشی کلی و جزئی در کتاب، اقدام کرده است. .