قصه یک دیدار؛ گفتگویی در باب تاریخ‌پژوهی

What history is and on what basis it is validated are two of the fundamental questions in the philosophy of history that have received many answers. Today, scholars of the field have largely agreed that firstly, the history of a knowledge is the collection of regular knowledge about a phenomenon (discipline); and secondly, it is based on a well-defined or systematically defined model or a more defensible approach. Professor Ᾱmeli is one of the scholars of this field who has had a great contribution in introducing the early history of Islam with a traditional approach at universities and Seminary school although his findings and research method can be reviewed critically. In order to make his research concerns easier to understand, this article is going to present the story of a meeting with him and a conversation about his history studying Key words: History of Islam, Sira, definite beliefs, methodology, religious values.

اینکه تاریخ چیست و بر چه مبنایی اعتبار می‌یابد، از پرسش‌های بنیادین در فلسفه علم تاریخ است که پاسخ‌های بسیاری به خود دیده است و امروزه تا حد زیادی محققان حوزه تاریخ به توافق رسیده‌اند که اولاً تاریخ یک دانش، یعنی مجموعه آگاهی‌های منتظم در خصوص یک پدیده (دیسیپلین) است و ثانیاً مبتنی بر الگوی تعریف‌شده و قاعده‌مند یا به تعبیر درست‌تر دارای روش قابل دفاع است. استاد عاملی یکی از محققان این حوزه دانشی است که سهم بسزایی در معرفی تاریخ صدر اسلام با رویکرد سیره‌ای در مجامع علمی حوزوی داشته است، هرچند بر یافته‌ها و روش تحقیق او با رویکرد انتقادی می‌توان نگریست. در این مختصر، به‌اجمال قصه یک دیدار با ایشان و گفتگویی که در باب تاریخ‌پژوهی ایشان درگرفته بود، بیان می‌شود تا دغدغه‌های پژوهشگری وی با زبان ساده‌تری فهم گردد.