نسخه شناسی مصاحف قرآنی (10): قرآن کوفی 4289 در موزۀ ملی ایران و دیگر پارۀ مسروقۀ آن در موزۀ پارس (شیراز):

< p >The Manuscript number 4289 in the National Museum of Iran was originally a 14-piece Qur''an on the skin from the third century AH, which, unlike other ancient versions of Kūfī, probably had an Iranian scribe. This article tries to achieve three separate goals by examining the different aspects of this version. First, the general characteristics of this important Kufic version from the third century AH and its differences from other copies of 7-line Kufic in the third century, along with providing information about other scattered papers and components that originally belonged to the same Qur''an. Secondly, it indicates that another 7-line Kufic version, number 548, which was stolen two decades ago from the Pars Museum (Shiraz), was another piece of the same Qur''an, which after the theft, its various pages was sold out between 2004 and 2020, in Various London auctions (Sotheby''s, Christie''s and Bonhams). Thirdly, it shows that this Kūfī Qur''an, unlike all the versions of Hejazi and Kūfī Qur''ans of the first centuries, did not follow the tradition of "attached writing" or "Peyvaste Nigari" in writing letters and words. This is probably due to the special style of Iranian scribes (Khorasan and Transoxiana) who considered breaking words at the end of a line to be ugly and disgusting. During the third to seventh centuries, the Iranian used the Iranian style of Kufic writing which is known as detached writing. The author speculates that this is due to the cultural connection of the people of these areas with the tradition of writing in Iranian and non-Iranian languages ​​in Khorasan, Transoxiana and pre-Islamic Turkestan, which, unlike the western regions, did not follow the attached writing style. < p >  < p > .

نسخۀ 4289 در موزۀ ملی ایران در اصل قرآنی 14 پاره بر روی پوست از قرن سوم هجری بوده که برخلاف دیگر نسخه‌های کهن کوفی، احتمالاً کاتبی ایرانی داشته است. مقالۀ حاضر با بررسی جوانب مختلف این نسخه، می‌کوشد سه هدف جداگانه را تأمین کند. نخست بیان ویژگی‌های کلی این نسخۀ کوفی مهم از قرن سوم هجری و تفاوت آن با دیگر نمونه‌های کوفی 7 سطری در قرن سوم، همراه با ارائه اطلاعاتی در خصوص دیگر اوراق و اجزای پراکنده‌ای که در اصل متعلّق به همین قرآن بوده‌اند. دوم آنکه نشان می‌دهد یک نسخۀ کوفی 7 سطری دیگر به شمارۀ 548 که دو دهه پیش از موزۀ پارس (شیراز) به سرقت رفته، تکه‌ای دیگر از همین قرآن بوده که پس از سرقت، اوراق مختلف آن در فاصلۀ سال‌های 2004 تا 2020 میلادی، در حراج‌های مختلف لندن (ساتبیز، کریستیز و بُنهامز) به فروش رسیده است. سوم آنکه نشان می‌دهد این قرآن کوفی بر خلاف تمام نمونه قرآن‌های حجازی و کوفی قرون نخست، از سنت «کتابت پیوسته» یا پیوسته نگاری در کتابت حروف و کلمات پیروی نکرده است. این امر احتمالاً برخاسته از سبک خاص کاتبان ایرانی (خراسان و ماوراء النهر) است که شکستن کلمات در انتهای سطر را زشت و ناپسند می‌دانسته‌اند، و در قرآن نویسی به سبک کوفی ایرانی (مشرقی) طی قرون سوم تا هفتم هجری همواره از کتابت گسسته بهره برده‌اند. مؤلف حدس می‌زند که این امر ناشی از پیوند فرهنگی مردم این مناطق با سنت کتابت به زبان‌های ایرانی و غیر ایرانی در خراسان، ماوراء النهر و ترکستان پیش از اسلام بوده است که بر خلاف مناطق غربی، از کتابت پیوسته پیروی نمی‌کرده‌اند.