نسخه‌شناسی مصاحف قرآنی (20): قرآن امیرتی بنت ابی العباس الحمرائی: ردیابی وقفیات گمشدۀ آستان قدس رضوی از کاریز تا کربلا و پاریس

Endowing Qurans by Shia and Sunni women in ancient Islamic centuries was a common practice, and numerous examples of these can be found in the library of Astan-e Quds Razavi. Amiratī bint Abī al-‘Abbās al-Ḥamrā'ī, likely a Shia woman from the 5th century AH, endowed a thirty-fragment Quran in Iranian Kufic script to the shrine of Imam Reza (AS). This article provides a historical overview of this manuscript and its endower, describes its textual and artistic features, and demonstrates that fragments of this endowment have dispersed over time, now found in the National Library of France (Arabe 7263), the shrine of Imam Hussein (AS), and the Central Library of Tehran University (4631), or have been sold in various European auctions. .

وقف قرآن از سوی بانوان شیعه و سنی در سده‌های کهن اسلامی امری متداول بوده است که نمونه‌های متعدد آن را در کتابخانۀ آستان قدس رضوی می‌توان یافت. امیرتی بنت ابی العباس الحمرائی یکی از بانوان (احتمالاً) شیعه در سدۀ پنجم هجری است که نسخه‌ای سی پاره از قرآن به خط کوفی ایرانی را بر حرم امام رضا علیه السلام وقف کرده است. این مقاله پس از مروری بر تاریخچۀ این اثر و واقف آن، به توصیف جزییات و ویژگی‌های متنی و هنری این نسخه از قرآن می‌پردازد و نشان می‌دهد که پاره‌هایی از این اثر وقفی در گذشته از حرم امام رضا علیه السلام خارج شده و اکنون به کتابخانۀ ملی فرانسه (به شمارۀ Arabe 7263)، حرم امام حسین علیه السلام، و کتابخانۀ مرکزی دانشگاه تهران (به شمارۀ 4631) راه یافته‌اند، یا در حراج‌های مختلف اروپایی به فروش رسیده‌اند.