«آیینه جمال الهی» ابعاد زیبایی الهی و آدم (ع) به عنوان جلوه گاه آن در دیدگاه روزبهان بقلی شیرازی

Due to various sayings which are attributed to RuzbahānBaqliShirāziin praise of love, he has long been known as a lover of beauty, and a strong advocate inaddressing the romantic mysticism.Adam (AS) has obtained a prior position in his thoughts. From his point of view, Adam presents the criteria for human beauty and perfection. In the following paper, the author has tried to make use of the Qur’an depictions in order to analyze what has made Adam and his beauty,of all the creatures, so special in Ruzbahān’s view? The author has outlined this paper based on the studying of some of Ruzbahān’s writings in which most of the considerable talking about Adam can be found.These works includeRuzbahān Commentary of the Qur’an,Arāes al-Bayān, Sharh-e Hadith-e Vey, Arāes al-Hadith, Abhar al-Āsheqin andMashrab al-Arvāh. The most important issues raised by the author in this writing are: creation of Adam (AS) in the Qur'an,  Adam against the angels, the relationship between beauty and knowledge, compulsory worship as opposed to optionallove, and….

روزبهان بقلی شیرازی دیرزمانی است که به عنوان عاشق زیبایی و مدافع استوار برای پرداختن به تصوف عاشقانه، به سبب گفتارهای گوناگونی که در ستایش عشق بدو انتساب می دهند، نامبردار است. آدم (ع) یکی از نخستین اولویت ها را در اندیشه روزبهان داراست. بطوریکه از دیدگاه وی، آدم (ع) معیار زیبایی و کمال انسانی را ارائه می کند. هدف نویسنده در نوشتار حاضر این است که با بهره گیری از نماسازی های قرآن، این مسئله را واکاوی نماید که از میان همه آفریدگان، چه چیزی آدم (ع) و زیبایی وی را تا بدین پایه در دیدگاه روزبهان، ویژه نموده است؟ نویسنده با بررسی برخی آثار روزبهان که بیشترین گفتگوهای قابل توجه درباره آدم (ع) در این آثار یافت می شود، شاکله نوشتار خود را طرح ریزی نموده است. این آثار عبارتند از: تفسیر قرآن روزبهان، عرائس البیان، شرح حدیث وی، عرائس الحدیث، عبهر العاشقین و مشرب الأرواح. مهم ترین مباحث طرح شده توسط نویسنده در نوشتار با بهره گیری از آثار روزبهان بدین شرح اند: آفرینش آدم (ع) در قرآن، تقابل آدم (ع) و فرشتگان، ارتباط زیبایی و دانش، پرستش جبری در تقابل با محبت اختیاری و ... .