شرح ابن ابی الحدید بر نهج البلاغه: معرفی و نقد

از تعمق دانشمندان،سخن‌پردازان و شارحان بزرگ دنیا،در اقیانوس بیکران‌ نهج البلاغه قرن‌ها می‌گذرد،اما هنوز جان کلام مولا امیر المؤمنین امام علی(ع) به کمال،توصیف و تبیین نشده است،چرا که نهج البلاغه،دانشنامهء الهی،دون‌ کلام خالق و والاتر از کلام مخلوق است و دو امتیاز ویژه دارد:یکی فصاحت و بلاغت و دیگری چندبعدی بودن آن؛گنجینه‌ای بی‌پایان که از امیر بی‌بدیل‌ ملک سخن علی ابن ابی طالب(ع)سرزده است؛همو که فرمود:«به راستی ما فرماندهان سپاه سخنیم؛ریشهء درخت در میان ما دویده و جا گرفته‌ و شاخه‌هایش بر سرما آویخته است»(خطبهء 233). به‌خاطر چنین ویژگی‌های بی‌نظیری است که شارحان بی‌شماری تلاش‌ کرده‌اند نهج البلاغه را به دقت مورد بررسی و کنکاش قرار دهند؛گنه سخن مولا را به فراخور معرفت خود دریابند و به خواننده منتقل نمایند. ابن ابی الحدید یکی از ده‌ها شارح بزرگترین شاهکار ادبی بشر میان عرب و عجم می‌باشد که در تفسیر«أخو القرآن»قلم فرسایی کرده است.این مقاله بر آنست ضمن معرفی معروف‌ترین شرح نهج البلاغه(شرح ابن ابی الحدید)و شخصیت خالق آن،روش وی در این اثر را مورد نقد و بررسی قرار دهد و به این‌ سؤال پاسخ دهد که:آیا شرح بیست جلدی ابن ابی الحدید،به واقع،تبیین دقیق‌ کلام نورانی و روشنگر امیر المؤمنین امام علی-علیه السلام-هست یا نه.