وسایل روشنایی در دوره قاجار و تاثیر تجددگرایی بر تحول آنها

طراحی و تولید وسائل روشنایی در ایران با روندی یکنواخت از دوران باستان به دوره اسلامی رسید. هنرمندان ایرانی در این دوره چند صد ساله با بهره گیری از تجارب پیشینیان وسایل مجهزتر و زیباتری ابداع کردند. با تاسیس دولت قاجار که مقارن رودرویی جامعه سنتی ایران با مظاهر تمدن و پدیده های صنعتی اروپا بود، این وسائل دست خوش تحول و تکامل گردید؛ به ویژه با راهیابی نیروی گاز و برق اغلب وسائل روشنایی یا از زندگی مردم به درشد یا به ابزارهایی تزیینی بدل گشت. در این تحقیق بر پایه منابع اصیل و تحقیقات جدید و مطالعات میدانی، خاصه دو گنجینه آستان قدس رضوی و آستانه قم، پیشینه انواع این وسائل، سیر تداوم و تحول آنها و برخی آداب و رسوم مرتبط با آنها در عصر قاجار بررسی شده است. بیشترین تجهیزات روشنایی بازمانده از دوره قاجار در دو گنجینه آستان مقدس حضرت معصومه (س) و آستان مقدس رضوی نگهداری میشود و چراغدانی که در روی آن متن وقف شده بر حرم حضرت معصومه (س) حک شده است.