معماری

"بسیاری از این روستاها و شهرها با سابقه‌ی تاریخ و ویژگی‌های معماری و شهرسازی‌ خود ارزش جهانی دارند که دو نمونه از آن‌ها ذکر می‌شود: 1-میدان نقش جهان اصفهان و بازارها و بناهای پیرامون آن‌ و چهارباغ که در زمان صفویه و در توسعه‌ی شهر قدیمی اصفهان‌ ساخته شده است،یکی از قدیمی‌ترین و وسیع‌ترین نمونه‌های‌ طرح‌ریزی معماری و شهرسازی در دنیاست. از دوره‌ی صفویه،نوشته‌های تزئینی به شیوه‌های نسخ و ثلث‌ تغییر یافت و بسیاری از بناهای مذهبی مانند مساجد و مقابر با داشتن کاشی‌کاری ساده،معرق و هفت‌رنگ،شیوه‌های متفاوت‌ نگارش را نمایش می‌دهد و کتیبه‌نویسی هنرمندان خوشنویس‌ چون علیرضا عباسی،شمس الدین تبریزی،استاد حسن بنا، استاد باقر بنا،محمد رضا امامی،عبد الباقی تبریزی و محمد صالح‌ اصفهانی که آثارشان به روی کاشی شکل گرفته است،معماری‌ اسلامی ایران را شکوهی خاص بخشیده است. از قرن پنجم هجری قمری به بعد هنرمندان کاشی‌کار به‌ شیوه‌های متنوع تزئینی کاشی در بنا روی آوردند که به ذکر عمده‌ی آن‌ها می‌پردازیم: کاشی یک‌رنگ:معماران ایرانی از اوایل دوره‌ی اسلامی‌ در پوشش آجر با لعاب یک‌رنگ پیش‌قدم و مبتکر بوده‌اند و در رنگ‌آمیزی کاشی،آبی فیروزه‌ای را بر سایر رنگ‌ها برتر دانسته‌ و مورد توجه قرار داده و همراه تلفیق آجر،از کاشی فیروزه رنگ‌ استفاده کرده‌اند و به نحوی مانند نشانیدن نگین انگشتری، تکه‌های رنگین کاشی را به اشکال هندسی در اندازه‌های مختلف‌ میان آجرهای قالب‌زده یا در بین آجرهای تزئینی به صورت‌ کتیبه‌های کوفی قرار داده‌اند. از دیگر بناهای باقی‌مانده از شیوه‌ی آذری در دوران ایلخانان مغول و تیموری می‌توان به بناهای زیر اشاره کرد: مسجد جامع ورامین:این مسجد که از بناهای شاخص سبک‌ آذری به شمار می‌رود،در ورامین قرار دارد و با گنبد و ایوان‌های‌ چهارگانه‌ی کشیده و رفیع،طاق‌نماهای باریک و بلند،کاشی‌کاری‌ معرق و گچ‌بری‌های زیبا،از آثار برجسته‌ی قرن هشتم هجری‌ قمری در ایران به شمار می‌رود.".