نگاهی به ساخت و سازهای حرم حضرت معصومه )س(

زیر سقف آیینه‌ کتیبه‌ای به خط ثلث بر روی سنگ مرمری باد مطلع«الله نور سماوات و الارض»نوشته شده است و سپس نام بانی و کاتب‌ کتیبه که رجبعلی خادم مشهدی بوده و تاریخ کتابت یعنی سال??3031?ده است. همچنین در کنار این کتیبه نام بانی‌ ایوان سید حسین متولی‌باشی و نویسنده اشعار،میرزا عمو و سال تأسیس بنا یعن1031?وشته شده است. سال وقف 1280 و نویسنده، ابو الفضل بن فضل الله است و در ضلع شرقی این ایوان ساعت‌ بزرگی نصب کرده‌اند که بانی آن میرزا علی مشکوه الملک‌ است و بر سردر آن بخط نستعلیق نام سلطان وقت نوشته شده‌ است(مدرسه 5331 74). این سنگ قبرهای‌ زیبا برای جلوگیری از آسیب به آنها،امروزه در موزه آستانهد حضرت که در کنار مدرسه فیضیه قرار دارد،نگهداری‌ می‌شوند و بقیه سنگ قبرهای زیبایی که در این مجموعه‌ وجود داشته‌اند به مرور زمان در اثر تخریب و ساخت و سازهایی که در پنچاه سال اخیر در این مجموعه صورت گرفته‌ به همراه بسیاری از آثار دیگر از بین رفته است. در مجموعه حرم حضرت معصومه(س)بیشترین حجم تزیینات‌ شامل حجاری یا کاربرد سنگهای مرمرم به رنگهای مختلف در ازاره‌ها،کاشیکاری به صورت هفترنگ یا معرق در سطوح‌ دیوار،آیینه‌کاری تاق و تاقچه و قوسها است و بقیه هنرها و تزیینات معماری مانند نقاشی روی گچ،نقره‌کاری و غیره که‌ ظرافت بیشتری دارند،بر اثر تردد بیشمار زائران،دیگر وجود خارجی خود را از دست داده و یا به صورت بسیار جزیی در گوشه و کنار این مجموعه دیده می‌شوند.".