منار و مناره تزئینی در آثار تاریخی اسلامی ایران

"این مطلب درست است وبه همین جهت نام دیگر این ستونها مئذنه می‌باشد ولی مناره قبل ازظهور اسلام و اذان مؤذن نیز وجود داشته و دردوران اسلامی تحول یافته است که جریان این تحول بشرح ذیل، به اختصار، بررسی می‌گردد: توضیح مربوط به عکس1: کعبة زردشت درنقش رستم فارس ومربوط به دورة هخامنشی که توسط بعضی ازدانشمندان درزمرة آتشگاهها بشمار آمده و شباهت به بعضی ازمناره‌های اوایل دوران اسلامی دارد. قرینة مناره درطرف دیگر ایوان وجود دارد ه ـ مناره‌های تزیینی اسلامی ایران: مناره دربناهای مذهبی قاعدة برای اینکه مئذنه باشد بوجود می‌آمده ولی درایران جنبة تزیینی آن قوی‌تر بوده وبه قول دکتر زکی محمدحسین دانشمند مصری: «مناره‌های ایرانی بواسطة ارتفاع زیادی که داشته برای اذان گوئی بکار نمیرفت و اذانگو بالای بام مسجد اذان میداده است و در واقع این مناره‌ها بیشتر برای زینت بنا بکار میرفته است»(24). 2- مناره‌ها با باریک شدن و وسیع شدن تنه و حلقه‌ها و قرنیس‌های تزیینی خود زیبائی خاصی را القاء می‌کند که می‌توان آن را در دسته‌های گل، بخصوص نیلوفر و میخک، احساس نمود وشاید بهمین علت «گلدسته» نیز نامیده شده است مانند گلدسته‌های آستانة حضرت رضا(ع) درمشهد(شکل6) 20- جلد دوم تاریخ عمومی هنرهای مصور تألیف استاد علی تقی وزیری، تهران 1340، ص225-227. این مناره‌ها در روی پایة سنگی قرار گرفته و وصل به طرفین ایوان جنوبی می‌باشد و تزیینات آن، ازپایة سنگی تا حلقة مقرنس زیر مئذنه عبارت است از: توضیح مربوط به عکس 1: منارساربان اصفهان مربوط به قرن ششم هجری 1- یک کتیبه با خطوط بنائی درشت و قطعات موزائیک.".