تحلیل و بررسی بخش مرکزی شهر قم

"(نمودار 1) محورهای اصلی این بخش عبارتند از:در جنوب رودخانه خیابانهای‌ ارم،آستانه و امتداد آن هفت‌تیر،شهید منتظری،(بهار)طالقانی(آذر)، انقلاب(چهارمردان)و میادین آستانه،شهدا،چهارراه باهنر(بازار)و در شمال رودخانه خیابانهای امام خمینی(تهران)،سپاه،امتداد خیابان‌ امامزاده ایراهیم(42متری مطهری)و میادین سعیدی و مطهری،(نقشه‌ شماره 4) (به تصویر صفحه مراجعه شود) اهمیت جغرافیایی بخش مرکزی شهر قم: چنانچه می‌دانیم شهر قم دارای موقعیت ممتاز ارتباطی است بطوری‌ که حلقه اتصال بین شهرها و استانهای جنوبی و غربی کشورمان با شهر تهران است(نقشه 5)و این قدرت ارتباطی با احداث جاده اتوبان‌ تهران-قم صد چندان شده و نیز با احداث اتوبان قم-کاشان-اصفهان‌ در آینده نزدیک اهمیت ارتباطی آن افزایش خواهد یافت. (نقشه شماره 6) جدول زیر تعداد جمعیت و تراکم آن‌را در سال 56 در دو بخش محدوده‌ بخش مرکزی شهر قم به تفکیک نشان داده است: (به تصویر صفحه مراجعه شود) چنانچه ملاحظه می‌شود محدوده دوم جمعیت و مساحت بیشتری از محدوده‌ اول را دارا می‌باشد که به دلیل قدمت و زیارتی بودن این محدوده است، همچنین تأثیر کارکردهای محدوده دوم در بالابودن نسبت جمعیت این محدوده‌ نسبت به محدوده اول را نمی‌توان نایده گرفت. 41»(مدل 1 موقعیت کانون در بخش مرکزی‌ شهر قم و شعاع نفوذ آن را نشان می‌دهد)51 طبق فرمول سون گدلند (Seven Godland) (به تصویر صفحه مراجعه شود)که‌ (F) کل‌ جمعیت شهر را با تعداد نیروی انسانی فعال در خرده‌فروشی و خدمات‌ شهر (D) در رابطه گذاشت،و شاخص مرکزیت شهر را محاسبه نمود، شاخص مرکزیت شهر قم رقم 3/43 در سال 0731 می‌باشد و طبق نظر این دانشمند،اگر شاخص مرکزیت بالاتر از عدد 3/4 باشد شهری است‌ که بخشی از خرده‌فروشی و خدمات را به خارج از محدوده شهر اختصاص‌ داده و دارای میدان جاذبه و نفوذی برای خود است‌61.".