بررسی پیشینه ی یک اثر معماری در حرم رضوی: کتیبه های سنجری

در تاریخ تمدن اسلامی، شهر مشهد یکی از شهرهای مقدس به حساب م ی آید که تاریخ خاص خود را داراست . بخشی از پای ههای تاری خنگاری این شهر مبتنی بر آثار معماری موجود در حرم رضوی است . یکی از مهم ترین این آثار معماری، کتیبه هایی است معروف به خشت های سلطان سنجری که منسوب به عصر سلطان سنجر سلجوقی است . مسئله ی این تحقیق آن است که مورخان تاریخ ایران دوره اسلامی در عصر صفوی و قاجاری، به خاطر گرایش های شیعی تلاش داشت ه اند پیشین ه ی هویت شهری مشهد را در نسبتی مستقیم با احداث آثار مرتبط با حرم رضوی تعریف نمانید؛ اما به نظر م ی رسد همین امر منجر به انحراف آنها از واقع نگری در مورد دوره ی احداث کتیبه های سنجر ی شده است . به طوری که بر اساس شواهد گرد آوری شده در این مقاله و بر اساس روش تاریخ تحلیلی، بنای کتیبه های سنجری به دوره ی سلطان محمد خوارزمشاه تعلق دارد، و نه سلطان سنجر سلجوقی. این مقاله تلاشی در راستای بازنگری انتقادی در یکی از منابع اسنادی تاریخ نگاری حر م رضوی و شهر مشهد، به نام کتیبه های سنجری است . دستاورد این تحقیق آن بوده است که کتیبه های سنجری، بر خلاف آنچه که در متون تاریخ نگاری متاخر در عهد قاجاری آمده است در دوران سلطان محمد خوارزمشاه ساخته شده اند.