طومار(7) نردبان شکسته 2: غلونامه بخاری نقدی بر کتاب «سیرة البخاری» مبارکفوری مدرسه بخاری از واقعیت تا غلو

This research is part of the book Ostorah-ye Bukhara (The Myth of Bukhara), which critiques the exaggerated and overstated portrayal of Muhammad ibn Ismail al-Bukhari in the book  Sīrat al-Bukhārī  authored by Abdul Salām Mubārakfūrī. This book is one of the sources referenced in Dr. ‘Azzazi’s work (an outstanding doctoral thesis from Al-Azhar University, Egypt). The central focus of this article is the critical review of Mubārakfūrī’s exaggerations regarding Bukhari. In the conclusion of  Sīrat al-Bukhārī , Mubārakfūrī uses metaphors and analogies to depict Bukhari's teaching in a grand school with multiple entrances. This article critiques this symbolic "Bukhari School" as one of the prominent examples of exaggeration in Mubārakfūrī’s work, highlighting its flaws, challenges, and shortcomings. It uncovers the underlying motives, hidden objectives, and ideological reasons behind Mubārakfūrī’s exaggerated portrayal of Bukhari. The findings of this study show that the image of Bukhari as a renowned teacher with the most crowded teaching circle in the Islamic world suffers from historical anachronism, contradicts historical data, presents a self-defeating notion, and is inconsistent with Bukhari’s scholarly journey. It does not align with the scientific trajectory of Bukhari and conflicts with the principles of local historiography. This writing, as part of the series The Broken Ladder, argues that Mubārakfūrī’s  Sīrat al-Bukhārī  is nothing more than a "Hyperbolic Account" (a book of exaggeration) about Bukhari's character and thought. Exaggeration is a persistent theme throughout the book, offering a mythical and legendary portrayal of Bukhari's persona. This exaggerated narrative has also permeated ‘Azzazi’s work, making it a mere repetition of Mubārakfūrī’s exaggerations. .

این پژوهه بخشی از کتاب اسطوره بخارا است که به نقد تصویر غلو آمیز و اغراق آلود محمد بن اسماعیل بخاری در کتاب سیرة البخاری می­پردازد. این کتاب تالیف عبدالسّلام مبارکفوری است و از جمله مصادر کتاب دکتر عزازی (رساله دکتری ممتاز الازهر مصر) است. بازیابی و تحلیل انتقادی جلوه­های غلو مبارکفوری درباره بخاری مسئله محوری این مقاله است. مبارکفوری در بخش خاتمه کتاب سیرة البخاری با زبان استعاره و تشبیه تدریس بخاری را در مدرسه­ای بزرگ با چند درب ورودی به تصویر می کشد. این مقاله به نقد این مدرسه نمادین بخاری به مثابه یکی از نمونه های برجسته غلو در کتاب مبارکفوری می­پردازد، آسیب­ها، چالش­ها و کاستی­ها آن را آشکار می­سازد، از زمینه­ها، اهداف پنهان و علل ایدئولوژیک مبارکفوری در این تصویر غلوآمیز از بخاری پرده بَر می­دارد . برایند این پژوهش نشان می­دهد که تصویر بخاری در کسوت یک مدرّس شهیر و نامدار، دارای شلوغ ترین حلقه تدریس در جهان اسلام، به آسیب زمان پریشی تاریخی دچار است، با داده­های تاریخی ناسازگار است، انگاره­ای خودشکن و در تناقض با سیر دانش اندوزی بخاری است، با سیر علمی بخاری انطباق ندارد، با قواعد تاریخ نگاری محلی در تعارض است.  این نگاشته در امتداد مقالات نردبان شکسته اثبات می­کند کتاب سیرة الامام البخاری مبارکفوری، غلونامه­ای بیش درباره شخصیت و اندیشه بخاری بیش نیست، اغراق در سراسر این کتاب از آغاز تا فرجام آن حضور جدی دارد، تصویر و تاریخ اسطوره ای از شخصیت بخاری ارائه می کند و این نگرش در کتاب عزازی نیز رخنه کرده است و کتاب عزازی چیزی جز تکرار غلوهای مبارکفوری نیست .