طومار(9): بازیابی اجتهادی مستندات حدیثی فقه امامیه (1) از اصول تا فرایند؛ مورد مطالعه: الخلاف شیخ طوسی: مسئله هجده کتاب الحدود

A key challenge facing modern hadith scholars engaged in contemporary hadith studies is the lack of explicit reference by Sheikh Ṭūsī to the content and substance of the hadith-based evidences underlying his rulings in Kitāb al-Ḥudūd of Al-Khilāf. Specifically, in Issue 18 of this work, it remains unclear which traditions he relied upon, as he merely employs the vague and generalized expression wa-akhbāruhum ("and their reports") without citing the sources of these hadiths. This issue is not unique to Issue 18 but is present in several other rulings throughout Al-Khilāf, creating a broader challenge for textual interpretation. Thus, it is imperative to adopt a scientific approach and establish a methodologically sound and justifiable framework for addressing this challenge. The primary objective of this research is to elucidate the principles and systematic process for retrieving, analyzing, and deducing the probable hadith-based evidences for this specific issue. The model developed here serves as a test case, offering a methodology that can be applied to similar issues within Al-Khilāf and other early Imāmī legal compendia.  .

چالش فرا روی حدیث پژوهان مدرن با رویکرد مطالعات حدیثی معاصر در مطالعه مسئله هجده از کتاب الحدود الخلاف، عدم اشاره شیخ طوسی به مفاد و مضمون مستندات حدیثی فتوای او است و برای پژوهشگران روشن نیست که احادیث مد نظر شیخ طوسی کدام است؟ زیرا شیخ طوسی فقط به تعبیر کلی و مبهم «واخبارهم» اکتفا کرده و از هر گونه ارجاع به مصادر این احادیث نیز اجتناب ورزیده است. چالش اکتفای به تعبیر کلی و مبهم «واخبارهم» در مقام بیان ادله حکم، اختصاص به مسئله هجده کتاب الخلاف ندارد و کما بیش این چالش در شماری از مسائل کتاب الخلاف نیز وجود دارد لذا اتخاذ یک رویکرد علمی در مواجه با این چالش و داشتن یک الگوی روشمند و توجیه پذیر در حل آن ضرورتی اجتناب ناپذیر است. مسئله اصلی این پژوهش تبیین اصول و فرایند علمی بازیابی، تحلیل و حدس علمی مستندات حدیثی این مسئله به عنوان نمونه آزمونی است و الگوی آن به سایر نمونه های مشابه در الخلاف و دیگر جوامع فقهی اولیه امامیه تعمیم پذیر است.