رياض الارواح

یادداشت توصیفی : مؤلف كه سالهاى جوانى را در آستارا وگيلان ومازندران وگرگان به سياحت و تحصيل پرداخته ، به شيراز رفته ودر آنجا با پيرى روشن ضمير آشنا شده ومدتى را در خدمت او به سير و سلوك گذرانيده وسپس راهى بغداد شده ودر بين راه تصميم به تأليف كتاب « هشت جنت » نموده كه مشتمل بر هشت كتاب مستقل است بدين عناوين : 1 - رياض الدهور . 2 - رياض الاحبار . 3 - رياض الاطهار . 4 - رياض الاطوار ( كه اين چهار كتاب در قصص انبياء و حكايات قبل از آدم و ملوك عجم و ائمه عليهم السلام و خلفا و امراى روى زمين است ) . 5 - رياض الاوراد . 6 - رياض الاحراز . 7 - رياض الاجور . 8 - رياض الارواح ( كه دو كتاب اخير در اخلاق است ) وهر يك از اين كتابها نام آنها دلالت بر تاريخ تأليف مى‏كند . اين كتابها به نثر و نظم پرداخته شده ، و بنا به گفته نگارنده در روش نگارش از كسى عاريت نگرفته و در ابواب و فصول چون نوشته‏هاى ديگران نساخته و راه ايجاز و اختصار پيش گرفته با كوشش اين كه نگارشها همه فهم باشد . كتاب حاضر مشتمل بر امور اخلاقى است وبه سال 1258 تأليف آن به پايان رسيده است . عناوين كتاب « فص - فص » مى‏باشد بدايت و نهايت آن « فاتحه و اخلاص » بجاى مقدمه و خاتمه .

آغاز : حمد بى‏حد يگانه‏اى را بس‏ كه ازو هست جزر ومدّ نفس‏ داد ما را چو از نفس مايه‏ در نفسها بدايت و غايه‏

انجام : هميشه اين قصب محفوظ بادا ازو هر نيك وبد محفوظ بادا من واين فرقه را بادا مبارك‏ بحق حق طاها و تبارك‏