درآمدی بر کتاب شناسی توصیفی فتوح نگاری اسلامی

The victories of Islam can be looked at from two points of view. First of all, it should be regarded that conquering Iran is considered as a turning point in all its cultural and civilized developments. Secondly, it is the issue of conquest and development of the geographical borders which is taken as a historical-religious phenomenon, and is a principal matter in the international Islamic and non-Islamic laws. In order to acknowledge different hidden aspects of the mentioned subject, we should, in the first step, introduce and study the sources of the history of victories. Before analyzing these sources, the author in the following study discusses the ways of collecting and compiling different narrations about victories, the first documents written upon victories, and the academic centers which search about them. Following this, he introduces different useful books with regard to this topic from various fields such as jurisprudence, hadith, biography and genealogy, history, the study of men, the study of the biography of the prophet Muhammad, general history, local history, geography, and bibliography. Finally, he points out the novel searches which have been carried out in this field.

فتوح اسلامی از دو زاویه قابل ملاحظه اس ت. نخست از آن جهت که فتوح ایران، نقطه عطفی در تحولات فرهنگی و تمدنی آن به شمار میرود؛ دوم از آن جهت که مسأله فتح و گسترش قلمرو جغرافیایی ی ک پدیده تاریخیدینی و از مسائل مهم حقوق بین الملل اسلامی و غیر اسلامی می باشد. معرفی و بررسی منابع فتوح نگاری یکی از آغازین گام ها جهت شناسایی زوایای پنهان منابع مذکور است. نویسنده در مقاله حاضر پیش از پرداختن به نقد و بررسی منابع فتوح نگاری، نحوه گردآوری و تدوین روایات فتوح، نخستین اسناد و مرا کز فتوح نگاری را بیان می دارد. در ادامه، به کتاب هایی که برای پژوهش در این زمینه قابل استفاده اند در حوزه های فقهی، حدیثی، تاریخی، رجال، تراجم و انساب، سیره شناختی، تاریخ عمومی، تاریخ محلی، جغرافیایی و کتابشناسی ها، اشاره می کند. در انتها، با ذکر پژوهش های نوین در این عرصه، مقاله خویش را به پایان می رساند.