از بنیادگرایی تا اصلاح‌گری: بررسی تطبیقی آراء سید قطب و سعید حوّی

Although one cannot doubt SeyyidQutb’s main object of his intellectual structurearrangement which is creating a cohesive Islamic government, his way of dealing, his main strategy, and the consequences of his ideas in history, culture, and politics of Muslim countries in the Middle East in the second half of the 20th century has been a controversial issue among the researchers. In the present article, the author intends to focus on Saeed Havvi,from Syria, who is one of the most prominent critics of SeyyidQutb’s internal discourse. He also studies the role of SeyyidQutb in the influential movement of Muslim Brotherhood in Egypt and the whole Middle East to present a rarely seen picture of this significant scholar in his time and society.Regarding this, he firstly provides a report of SeyyidQutb’s most important aspects of life and opinions. Afterwards, he talks about the biography and ideas of Saeed Havvi who while shares the basics of SeyyidQutb’s opinions, doesn’t like his radical and pragmatic readings. .

اگرچه نمی توان در اهمیت هدف اصلی سید قطب در تنظیم ساختار فکری اش که همانا ایجاد یک حکومت منسجم و بدون خلل اسلامی بود، شکی وارد کرد اما شیوه مواجهه، راهبرد اصلی و عواقب نظریاتش در تاریخ، فرهنگ و سیاست کشورهای مسلمان خاورمیانه در نیمه دوم قرن بیستم محل اختلاف آراء و نظرات پژوهشگران است. نویسنده، نوشتار حاضر را با هدف پرداختن به یکی از برجسته ترین منتقدان درون گفتمانی سید قطب، یعنی سعید حوی در سوریه، به رشته تحریر درآورده است. وی همچنین، نقش سید قطب را در حرکت تأثیرگذار اخوان المسلمین در مصر و کل خاورمیانه بررسی می کند تا تصویری کمتر دیده شده از این دانشمند مطرح اسلامی در بستر جامعه و زمانه اش ارائه دهد. نویسنده در راستای این هدف، ابتدا گزارشی کلی از مهم ترین جنبه های حیات و اندیشه سید قطب ارائه می نماید. در ادامه، به شرح زندگی و عقاید سعید حوی می پردازد که ضمن اشتراک مبانی با آراء سید قطب، قرائت های تند و عمل گرایانه او را نمی پسندید.