خاورشناسان و هرمنوتیک: امامان در تفسیر قرآن مطالعه موردی دیدگاه رابرت گلیو

Robert Gleave, one of the contemporary orientalists, in his article “Early Shi'i Hermeneutics: Some Exegetical Techniques Attributed to the Shi'i Imams” has used an explanatory-descriptive approach to study the exegetical news which belong to the hermeneutic period of the absolute authority of Imam in the interpretation of the Qur’an. The outcomes of the fixation of this hermeneutics in the first three centuries of Shiite history include: failure to present Imam’s semantic justification, failure to refer to any specific exegetical theory, and preference for the provided meaning by Imam in case of conflict. In comparison with the principles of this hermeneutics, considering the presence of Imam, any other kind of hermeneutic theoryis useless. Moreover, believing in the infallibility of Imam does not leave place for the need of other exegetical theories which may lead to another special meaning. Gleave has reached these outcomes through analyzing the exegetical hadiths which are available in early Shiite hadith sources. Ha has made an effort to apply stylistic and textual analysis methods in order to explore exegetical techniques used in exegetical hadiths so that he could put the hypothesis of Shiite Imams’ having a hermeneutic theory to the test. His article comes to the conclusion that there are not enough evidences available to prove the integrity of the Shiite Imams’ Qur’anic hermeneutics. The author of this article is going to criticize and evaluate Robert Gleave’s point of views which are pointed out in his essay. The author’s approach is critical-analytic; therefore, he firstly writes Robert Gleave’s opinions and then criticizes them in three parts of content, form, and method.

رابرت گلیو از خاورشناسان معاصر در مقاله «هرمنوتیک متقدم شیعی: برخی فنون تفسیری منسوب به امامان شیعه » با رهیافت توصیفی تبیینی به بررسی اخبار  تفسیری متعلق به دوره هرمنوتیک مرجعیت مطلق امام در تفسیر قرآن پرداخته است. نتایج تثبیت این هرمنوتیک در سه قرن نخست هجری تاریخ شیعه عبارت است از: عدم ارائه توجیه معناشناسی از سوی امام، عدم استناد به نظریه تفسیری خاص، ترجیح معنای ارائه شده از سوی امام در فرض تعارض. برابر مبانی این هرمنوتیک با وجود امام، هرگونه نظریه هرمنوتیکی بی فایده بوده است و اعتقاد به معصوم بودن امام نیاز به هرگونه نظریه تفسیری را که فرایند رسیدن به یک معنای خاص از طریق آن طرح ریزی می شود، برطرف می سازند. گلیو این نتایج را از طریق تحلیل روایات تفسیری موجود در منابع روایی متقدم شیعه به دست آورده است. وی تلاش دارد با روش های سبک شناسی و تحلیل متن، فنون تفسیری به کار رفته در احادیث تفسیری را بکاود تا فرضیه وجود یک نظریه هرمنوتیک نزد امامان شیعه را به آزمون بسپارد. برآیند مقاله وی فقدان شواهد کافی برای اثبات انسجام در هرمنوتیک قرآنی امامان شیعه است. نویسنده در نوشتار حاضر به نقد و ارزیابی دیدگاه های رابرت گلیو در مقاله مذکور همت گمارده است. رهیافت وی در نوشتار، تحلیلی انتقادی بوده و ابتدا آرای رابرت گلیو را تقریر و سپس آنها را در سه بخش محتوایی، شکلی و روشی در بوته نقد و ارزیابی قرار می دهد. .