نگرشی بر نگارش های کلامی (7) أعلام الطَرائقِ ابن شَهرآشوب، کتابی نفیس در اصطلاح نامه نگاریِ اسلامی

A’lām at-Tarāeq fi al-Hodood wa al- Haqāeq is one of Bin Shahrāshoob Saravi Māzandarāni’s precious works which has been written in order to introduce and explains the terms of different sciences including Kalām (Islamic scholastic theology). In this paper, the importance of this book, especially its theological aspects, has been discussed in various ways. Reviewing this work shows that it can be considered as a unique work among the similar works available due to the scope and variety of terms in various subjects and sciences which are studied, the large number of terms used in each subject, and also because of the extent of theexplanation provided for each word. The breadth and richness of the material presented in this bookalso reveals the extent of the information and study of Ibn Shahrāshoob. . A’lām at-Tarāeq is not a mere thesaurus; it is an encyclopedic encyclopedia and a rich source of rare information. This book is also a valuable source for getting familiar with Ibn Shahrāshoob’s views on natural and theological issues.

أعامُ الطرائِق فی الحُدود و الحقائِق از جمله آثار پرارج بن شَهرآشوب سَرَوی مازندرانی است که در بابتعریف و توضیح اصطلاحات علوم مختلف، از جمله علم کلام، به نگارش درآمده است. در این نوشتار به وجوهگونه گون اهمیت این کتاب و به ویژه جنب ههای کلامی آن پرداخته شده است. بررسی این اثر نشان م یدهد که أعامالطرائق هم به لحاظ گستردگی و تنوع اصطلاحاتِ موضوعات و علوم مختلف و هم از حیث شمار اصطلاحاتِشرح شده در هر موضوع و هم از جهت میزانِ توضیحات ارائ هشده برای هر واژه، در بین آثار مشابهِ موجود در این زمینهک منظیر است. وسعت و غنای مطالب مطرح شده در این کتاب نیز حکایت از سعۀ اطلاعاتی و دامنۀ مطالعاتی ابنشهرآشوب دارد. أعام الطرائق یک اصطلا حنامۀ صرف نیست؛ بلکه دائر ةالمعارفی است پر نکته و مأخذی غنی ازمطالب ناب و کمیاب. این کتاب همچنین منبعی ارزشمند برای آشنایی با دیدگا هها و آراء ابن شهرآشوب در زمینۀمسائل طبیعی و کلامی به شمار م یآید.