معرفی و بررسی کهن‌ترین نسخۀ شناخته‌شدۀ رسالۀ ذکریه

  Risaleh Zikryeh is one of the famous works of Mir Seyed Ali Hamedani who is known as Ali Sani and Shah-e Hamedan, one of the most popular mystics in eighth century.  Risaleh Zikryeh has been published several times independently or in addition to other his works. Through edition of the Zaad-e Akhirat, the authors have found a manuscript belongs to the Leiden University Library (number 600 from the Warner collection), that consists of several works including Risaleh Zikryeh as the most important one. The date of this manuscript is 811 A.H. which is close to the time of Mir Seyed Ali Hamedani (714-786 A.H.). So, this manuscript is the oldest complete version of this work according to the different catalogues. Two most important corrections of Risaleh Zikryeh are edited by Mohammad Riaz and Fereydoun Taghizadeh. The first one is published in Life and Works of Mir Seyed Ali Hamedani and the other one is published independently.  The authors introduced earlier editions and also compared this manuscript with both mentioned editions and indicated the importance of the Leiden's manuscript, especially in the edition of the Risaleh Zikryeh.  .

رسالۀ ذکریه یکی از آثار معروف میر سیّد علی همدانی ملقب به علی ثانی و شاه همدان، از عرفای نام‌دار قرن هشتم است که تاکنون این رساله چندین بار به‌صورت مستقل یا همراه با دیگر آثار همدانی به چاپ رسیده است. نگارندگان در خلال تصحیح زاد آخرت اثر ابوحامد محمّد غزالی (450- 505 ق.)، به نسخه‌ای از این اثر که در کتابخانۀ دانشگاه لیدن (شمارۀ 600 از مجموعۀ وارنر) نگه‌داری می‌شود، دست پیدا کرده‌اند. این دست‌نویس مجموعه‌ای است از چند اثر که مهم‌ترین آنها رسالۀ ذکریۀ است، چراکه تاریخ کتابت این دست‌نویس سال 811 ق. و بسیار نزدیک به دورۀ حیات میر سید علی همدانی (714- 786 ق.) است. همچنین بر اساس فهرست‌ها، قدیمی‌ترین دست‌نویس کامل از این اثر به شمار می‌رود. از میان چاپ‌های مختلف این رساله، دو چاپ محمد ریاض و فریدون تقی‌زاده، مهم‌تر و منقح‌تر هستند که اولی در ضمن کتاب احوال و آثار و اشعار میر سیّد علی همدانی و شش رساله از وی و دومی به‌صورت مستقلبه چاپ رسیده است. نگارندگان در این جستار ضمن معرفی کامل چاپ‌های قبلی، این نسخه را با هر دوی این چاپ‌ها مقایسه کرده و اهمیّت و ویژگی‌های نسخۀ لیدن را به‌ویژه در راستای تصحیح رسالۀ ذکریه نشان داده‌اند.  .