معرفی و نقد کتاب «صدر اسلام و زایش سرمایه‌داری»

This article provides an introduction and critique of the book " Early Islam and the Birth of Capitalism" by Benedict Kohler. In this work, the author extensively uses historical evidence to argue that the motivation for wealth creation, entrepreneurship, engagement with free markets, and global trade has roots in the teachings of Islam and the culture of early Islamic centuries. In doing so, he critiques and complements Max Weber's idea in the famous book "The Protestant Ethic and the Spirit of Capitalism" and attempts to demonstrate that the origin of capitalism can be traced back not to the era of the Protestant Reformation in Europe but to the early Islamic period in the Arabian Peninsula. Although this book is a noteworthy interdisciplinary research with many innovative points, some serious criticisms can be addressed, including the lack of reference to primary sources, overlooking ongoing debates and ambiguities regarding the history of Islam due to the insufficient availability of clear and sufficient evidence from the first two centuries of Islam, the relatively low reliance of the author on Quranic verses, neglecting a nuanced understanding of capitalism, and adopting a reductionist approach towards religion in downplaying its role to mere ideology.  .

مقاله حاضر به معرفی و نقد کتاب «صدر اسلام و زایش سرمایه‌داری» اثر «بندیکت کهلر» می‌پردازد؛ نویسنده در این کتاب با شواهد فراوان تاریخی تلاش دارد تا نشان دهد انگیزۀ خلق ثروت، کارآفرینی، مناسبات بازار آزاد و تجارت جهانی، در آموزه‌های اسلام و فرهنگ قرون اولیۀ اسلامی ریشه دارد، از این حیث کار او نقد و تکمیل ایدۀ «وبر» در کتاب معروف «اخلاق پروتستانی و روحیۀ سرمایه‌داری» محسوب می‌شود و می‌کوشد نشان دهد منشأ سرمایه‌داری، نه به دوران ظهور پروتستانتیسم در اروپا، بلکه به دوران صدر اسلام در شبه جزیره عربستان باز می‌گردد. با آنکه کتاب حاضر، تحقیقی میان‌رشته‌ای، قابل توجه و حائز انبوهی از نکات بدیع است، با این حال چند نقد جدی می‌توان به آن وارد دانست؛ از جمله: عدم رجوع به منابع دست اول، فائق‌نیامدن بر بر مجادلات و ابهامات نوپدید پیرامون تاریخ اسلام مبنی بر دردسترس‌نبودن شواهد کافی و شفاف از دو قرن اولیۀ اسلامی، میزان پایین استنادات نویسنده به متن قرآن، عدم توجه به تدقیق مفهوم سرمایه‌داری و رویکرد تقلیل‌گرایانه نسبت به دین در فروکاستن آن به ایدئولوژی.  .