طومار(6): نردبان شکسته (1) نقد کتاب «سیرة الامام البخاری» عبد السّلام مبارکفوری از تحریف در عنوان تا اعطای لقب علّامه

This article is a section of the book "The Bukhara Myth" and critiques the book " Sirat al-Imām al-Bukhārī " (The Chief of Jurists and Imam of Hadith) authored by Abdul Salam Mubarakfuri. Mubarakfuri's book is one of the sources cited in the book "Ṭu’ū'n wa Shubuhāt al-Shi'a al-Imāmiyya hawl Ṣaḥīḥ al-Bukhārī wa al-Radd 'alayhā" by ‘Ādil ‘Azāzī, which was recognized as the best doctoral research in Hadith sciences at Al-Azhar University in Egypt. Therefore, the critique of Mubarakfuri's book also serves as a critique of ‘Azāzī's research. This paper, after introducing Mubarakfuri's lineage, education, teachers, efforts, inclinations, publications, and academic standing, focuses on the book's title, its context and authorship, sources and references, approach, and its Arabic translation. The research concludes that Mubarakfuri was relatively unknown before the publication of this book and that his knowledge did not warrant the scholarly title of "’Allāmah." This title was conferred by the Arabic translator of the work, influenced by the critical climate against Bukhārī at the time of the book's publication, to enhance the book's credibility. Similarly, the book's title was distorted, with the term "al-Imam" added between the main title and the subtitle ("The Chief of Jurists and Imam of Hadith"). The subtitle of the book also attempts to challenge the view that Bukhārī lacked jurisprudence and ijtihad; the book's original Urdu title was "Sirat al- Bukhārī," which underwent significant changes in its Arabic and English translations.  .

این مقاله بخشی از کتاب اسطوره بخارا است که به نقد کتاب سیرة الامام البخاری (سیّد الفقهاء و امام المحدّثین) تالیف عبدالسّلام مبارکفوری می­پردازد. کتاب مبارکفوری از جمله مصادر کتاب طعون و شبهات الشیعة الأمامیة حول صحیح البخاری و الرد علیها تالیف عادل عزازی است که به عنوان پژوهش برتر مقطع دکتری در دانشگاه الأزهر مصر در رشته علوم حدیث معرفی شده است لذا نقد کتاب مبارکفوری در واقع نقد پژوهش عزازی نیز به شمار می­آید. این مقاله پس از شناساندن تبار, دانش اندوزی, استادان، تلاش ها و گرایش ها، تالیفات و جایگاه علمی مبارکفوری در جستار اوّل به کتاب شناخت این اثر در جستار دوّم می پردازد و بر روی عنوان کتاب، زمانه و تالیف اثر, منابع و مصادر، رویکرد، ترجمه عربی آن تمرکز می­کند. برایند پژوهش اثبات می کند که مبارکفوری پیش از انتشار این کتاب شخصیتی گمنام و ناشناخته بود و تراز و گسترده دانسته های او در حد لقب علمی علّامه نبود لذا این لقب از سوی مترجم عربی این اثر و متاثر فضای انتقادی علیه بخاری در زمان انتشار این کتاب به مبارکفوری اعطا شد تا بر اعتبار کتاب بیفزاید. به همین سان عنوان این کتاب تحریف گردید، واژه الامام در میان عنوان اصلی و عبارت (سیّد الفقهاء و امام المحدّثین ) ذیل آن افزوده گردید. عبارت ذیل عنوان کتاب هم سوی با رویکرد مولف آن در تلاش است دیدگاه نفی فقاهت و اجتهاد از بخاری را به چالش بکشد؛ نام اصلی این کتاب به زبان اردو سیرة البخاری بود که در فرایند ترجمه آن به عربی و انگلیسی دچار دگرگونی گردید.