حدود مفروض، حدود ممکن، حدود مقبول

The study of the history of printing in Iran faces various challenges, and the existing catalogs and analyses are fraught with deficiencies and ambiguities. In the book First Prints of Iran, the boundaries and scope of research are effectively outlined, providing a comprehensive, accurate, and as correct as possible catalog within those parameters. Furthermore, it offers information and details surpassing previous catalogs. However, this catalog overlooks Iranian lead-type printed books in the Assyrian language.  This article proceeds to present a list of useful information and analyses that could have enriched the book’s content and utility. In its conclusion, the article elaborates that, based on the available information, the previously accepted notion of two distinct periods for the introduction and prevalence of lead-type printing in Iran is no longer tenable.

مطالعات تاریخ چاپ در ایران با دشواری‌هایی و فهارس و تحلیل‌های موجود با کاستی‌ها و ابهاماتی روبه‌روست. در کتاب نخستینه چاپ‌های ایران به خوبی حدود و گستره پژوهش ترسیم شده و در آن محدوده فهرستی جامع، دقیق و تا حد ممکن صحیح ارایه شده و اطلاعات و جزئیاتی فراتر از فهارس قبلی در دسترس قرار گرفته است. با این حال در این فهرست، کتب چاپ سربی ایران به زبان آسوری از قلم افتاده است. در ادامه این مقاله فهرستی از اطلاعات و تحلیل‌های مفیدی که می‌توانست بر غنا و کاربرد کتاب بیفزاید، ارایه شده است. در پایان مقاله چنین تشریح شده که با اطلاعات موجود دیگر اساسا باور به دو دوره مجزای اول و دوم در رواج چاپ سربی در ایران مقبول نیست.