یادداشت‌های لغوی و ادبی (2) دربارۀ معیار الاشعار الشمسیة، رساله‌ای عروضی از حسام‌الدین خویی

Miʿyār al-ʾAšʿār al-Šamsiyyah, An Unpublished Treatise on Persian Prosody This note introduces Miʿyār al-ʾAšʿār al-Šamsiyyah, an unpublished treatise on Persian prosody by Ḥusām al-Dīn al-Ḫu'ī (c. 13th CE). Some fascinating features of this work are discussed here, such as the use of a circle identical to that of Abolhassan Nadjafi, which has been presumed to be unique to modern Persian prosody, and the scansion of meters by means of musical elements (or Atānīn).  .

در این یادداشت به معرفی رساله‌ای عروضی از حسام‌الدین خویی با عنوان معیار الاشعار الشمسیة می‌پردازم که ویژگی‌های مهمی در تبیین و طبقه‌بندی اوزان شعر، متفاوت با سنت شمس قیس و خواجه نصیر، دارد.  در ضمن بحث شواهدی از کاربرد اتانین در تبیین وزن شعر در منابع مختلف از جمله رسالات موسیقی، اشعار و منابع عروضی ارائه کرده‌ام و نشان داده‌ام که تقطیع اتانینی سنتی بسیار کهن نزد موسیقیدانان بوده و نشانه‌های آن را در رسالات عروضی متعلق به سنت‌های غیر از سنت شمس قیس و خواجه نصیر نیز مشاهده کرد.