برگی از ادبیات ضد صوفی در مسلمانان هند رساله دافع الملحدین ابراهیم بن فضل الله (قرن یازدهم / دوازدهم هجری)

Sufi literature has been present across many parts of the Islamic world since the 3rd century AH and has always had both supporters and opponents. The influence of Sufism has varied across different historical periods, as has the intensity of opposition to it. The conflict between Sufis and other intellectual groups—whether philosophers, jurists, or others—has given rise to a substantial body of critical and polemical literature. The present treatise, likely dating to the 11th or 12th century AH in the Indian subcontinent, is one such work. Like many similar writings, it contains valuable historical and bibliographical information. This unprinted treatise sheds light on a significant chapter in the longstanding debate over Sufi doctrines, practices, and related literature, offering insight into the criticisms and challenges Sufism faced in this context.

ادبیات صوفیانه از قرن سوم به بعد در بسیاری از نقاط جهان اسلام حضور دارد و این ادبیات، همواره مخالفان و موافقانی داشته است. به علاوه، درجه نفوذ تصوف در دوره های مختلف متفاوت بوده، چنان که دشمنی و مخالفت با آن هم شدت و ضعف داشته است. این جدال، میان فلاسفه و صوفیه، فقیهان و صوفیان، و ... وجود داشت و تولید ادبیات نقد و رد نویسی در این زمینه بسیار بالا بوده است. نوشته های یاد شده که رساله ما هم یکی از آنها و به احتمال مربوط به قرن یازدهم یا دوازدهم شبه قاره است، اغلب حاوی اطلاعات تاریخی یا کتابشناسانه با ارزش است. این رساله که ظاهرا به چاپ نرسیده، می تواند ما را با برگی از این مجادله عمیق و ریشه دار آشنا کرده و در باره پاره ای از کتابها و آداب و رسوم صوفیانه و جدال بر سر آنها آشنا کند.  .