ابوحفص عمرو بن علی بن بحر سقّاء بصری (م 249) و برگی از تاریخ‌نگاری اسلامی در نیمه نخست قرن سوم هجری

The third century AH was a period in which the disciplines that would later be recognized as the Islamic sciences flourished. The science of ḥadīth was the mother of these disciplines and profoundly influenced other Islamic fields such as tafsīr, fiqh, ethical writings, and works on asceticism. The science of rijāl (biographical evaluation), situated between ḥadīth and history, also emerged and developed during this century. The genre of history in the sense of biographical history—such as the Tārīkh of al-Bukhārī or the Tārīkh of Yaḥyā b. Ma‛īn—belongs to this very period. One recently discovered work is the al-Tārīkh authored by Ibn al-Fallās (d. 249), which represents a combination of Islamic history and rijāl. In this article, we seek to illustrate a particular model of historiography from this era by reviewing this work.  .

قرن سوم، قرن رشد علومی است که در دوره‌های بعد به علوم اسلامی می‌شناسیم. علم حدیث مادر این علوم است و روی دیگر علوم اسلامی، مانند تفسیر، فقه، و آثار اخلاقی و زهد و ... تأثیر تمام داشته است. علم رجال، علمی میانۀ حدیث و تاریخ است و این علم هم در این قرن شکل گرفته و رشد کرده است. تاریخ به معنای تاریخ رجال، مانند تاریخ بخاری یا تاریخ یحیی بن معین از همین قرن است. یکی از آثار تازه یافت‌شده، کتاب التاریخ نوشتۀ ابن‌الفلاس متوفای 249 است. این کتاب ترکیبی از تاریخ اسلامی و رجال است. در این مقاله سعی کرده‌ایم با مرور بر این کتاب، مدل خاصی از تاریخ‌نگاری این دوره را نشان دهیم.