رباعیات شهرآشوب حسن دهلوی

Amīr Najm al-Dīn Ḥasan Dehlavī (d. 738/1337) is counted among the renowned Persian poets of India. His Dīvān, which comprises qaṣīdas, ghazals, qiṭ‛as, and quatrains, has been published several times in both India and Iran. Based on our investigation, the Dīvān contains 166 quatrains, among which a number of shahr-āshūb quatrains can be identified. A shahr-āshūb poem is a composition describing trades and professions, typically couched in the form of love poetry. The late Aḥmad Gulchīn Ma‛ānī, in his book Shahr-āshūb dar Shi‛r-e Fārsī dedicated to this very genre, made no mention of Ḥasan Dehlavī’s quatrains, and their absence is also felt in subsequent scholarship. The present study publishes seventeen shahr-āshūb quatrains of Ḥasan Dehlavī on the basis of both printed and manuscript sources of his poetry. More than half of the quatrains cited here are missing from the printed editions.  .

امیر نجم‌الدین حسن دهلوی (د. 738 ق) از پارسی‌سرایان نامدار هند به شمار می‌رود. دیوان او که شامل قصاید، غزلیات، قطعات و رباعیات است، چند نوبت در هند و ایران چاپ شده است. در دیوان او بنا به آنچه ما جُسته‌ایم، 166 رباعی وجود دارد که در میان آنها تعدادی رباعی شهرآشوب دیده می‌شود. شهرآشوب شعری است که موضوع آن وصف مشاغل و صاحبان حرفه باشد و در قالب شعر عاشقانه سروده شده باشد. شادروان احمد گلچین معانی در کتاب شهرآشوب در شعر فارسی که به همین نوع اشعار اختصاص دارد، متذکر رباعیات حسن دهلوی نشده و جای رباعیات این شاعر در آن تحقیق و پژوهش‌های دیگر خالی است. در نوشتار حاضر، هفده رباعی شهرآشوب حسن دهلوی بر اساس منابع چاپی و خطی اشعار او عرضه شده است. نسخه‌های چاپی فاقد نیم بیشترِ رباعیات مورد استناد ماست.  .