ماجرا کم کن گزارش بیتی از حافظ وآن ماجرا که بر سر این بیت رفته است

The poems of Ḥāfeẓ, due to the numerous textual variations, diverse readings, and inherent ambiguities and complexities within them, have always given rise to a wide range of interpretations. The verse “Mājrā kam kun va bāzā ke marā mardum-e cheshm / khirqi az sar bedar āvard va be-shukrāni besūkht” (“Reduce the tale and return, for the people of the eye took the cloak off my head and burned it in gratitude”) is among the most eventful and debated couplets in the Dīvān of Ḥāfeẓ. It has long attracted the attention of scholars and commentators, inspiring various mystical and theological readings and interpretations. This study first offers a concise and reasoned explanation of the elements and structure of the verse, then provides a survey of the detailed analyses and commentaries by different exegetes regarding this highly controversial and enigmatic couplet—one that, despite the precision and scrutiny devoted to it, is still considered unresolved by many scholars. The author finally attempts to present a clear and straightforward interpretation of the verse.

اشعار حافظ به اعتبار دگرسانی‌های راه‌یافته در ضبط یا قرائت‌های مختلف و متفاوت از این اشعار و همچنین ابهامات و پیچیدگی‌های موجود در آنها همواره موجد تأویل‌های گوناگون و مختلف شده است. بیت «ماجرا کم کن و بازآ که مرا مردم چشم *** خرقه از سر بدرآورد و بشکرانه بسوخت» از پرماجراترین ابیات دیوان حافظ است که از دیرباز مورد توجّه ادیبان و شارحان دیوان حافظ بوده است و از دیدگاه‌های مختلف عرفانی و کلامی، استنباط‌ها و استنتاج‌های گوناگون از آن ارائه شده است.این نوشته بر آن است تا درحد توان و بضاعت، ابتدا به بیان و توضیح مختصر و مقنعی از جزئیات و سازه‌های بیت بپردازد و سپس گزارشی از تدقیق و شرح شارحان مختلف دربارۀ این بیت ارائه می‌دهد که یکی از چند بیت بسیار بحث‌انگیز و معمّاگونۀ دیوان حافظ تلقی می‌شود؛ معمّایی که به ‌نظر می‌رسد هنوز با وجود دقت‌نظرها و موشکافی‌هایی که در آن شده است، به اعتقاد بسیاری همچنان ناگشوده باقی مانده است. در پایان نگارنده کوشیده است معنایی صریح و روان برای این بیت ارائه دهد.