طومار (13) نردبان شکسته (6) تحلیل انتقادی مصادر اسطوره حفظ نقد ساختار زندگینامه ابوجعفر ورّاق؛ از الگو تا مبانی (3)

In his book Ṭu‛ūn wa shubuhāt al-shī‛a al-imāmīyya ḥawl Ṣaḥīḥ al-Bukhārī wa al-radd ‛alayhā, ‛Ādil ‛Azāzī attempts to affirm the fame and credibility of Abū Ja‛far al-Warrāq as the author of Kitāb Shamāʾil al-Bukhārī by composing a biographical narrative for him. The present article, viewing this work through the lens of the so-called “myth of memorization” surrounding al-Bukhārī and his legendary mnemonic faculty, assumes that the biography follows structural textual conventions and thus requires evaluation through literary structuralist theory. Any weakness in the biography’s structure directly affects ‛Azāzī’s portrayal of Abū Ja‛far’s scholarly character. Although such structural flaws may not be apparent at first reading, applying structuralist criticism to the text allows these deficiencies to be identified and provides grounds for judging ‛Azāzī’s success in establishing Abū Ja‛far’s reputation. The article sets out a theoretical framework for analyzing the structure of this biography: it explains the meanings of “structure” and “structurality” linguistically and conceptually, traces the cognitive and linguistic origins of structural thinking, reviews the emergence of structuralism as a literary-critical approach, and formulates specific principles for evaluating the structure of Abū Ja‛far al-Warrāq’s biography. This framework lays the foundation for subsequent research into the logic and limitations of the text.  .

عادل عزازی در کتاب خود با عنوان طعون و شبهات الشیعة الإمامیة حول صحیح البخاری والرد علیها کوشیده است با نگارش زندگی‌نامه‌ای برای ابوجعفر ورّاق، شهرت و اعتبار او را به عنوان مؤلف کتاب شمائل البخاری به اثبات برساند. از جمله پیش‌فرض‌های بنیادین این پژوهش، تأکید بر پیروی متن زندگی‌نامه از قواعد ساختارمندی متون و ضرورت نقد آن بر اساس اصول نظریه ساختارگرایی ادبی است و هرگونه نارسایی در ساختار زندگی‌نامه، تأثیر مستقیم بر تصویر پردازی عزازی از شخصیت ابوجعفر دارد. اگرچه ضعف‌های ساختاری در ظاهر متن زندگی‌نامه ابوجعفر آشکار نیستند، اما با بهره‌گیری از رویکرد ساختارگرایی در نقد متون، می‌توان این کاستی‌ها را شناسایی و سپس درباره میزان موفقیت عزازی در اثبات شهرت ابوجعفر به داوری پرداخت. این مقاله، چارچوب نظری برای نقد ساختار زندگی‌نامه ابوجعفر است. نویسنده مقاله ضمن تبیین معانی ساختار و ساختارمندی در لغت و اصطلاح، خاستگاه ساختارمندی در ذهن و زبان بشری، پیشینه ساختارگرایی به‌مثابه یک رویکرد در نقد ساختار آثار ادبی، مبانی خاص خود در نقد ساختار زندگی‌نامه ابوجعفر را تشریح کرده است تا از این طریق، منطق نقد خود را در آسیب‌شناسی ساختار زندگی‌نامه ابوجعفر ورّاق در پژوهش‌های بعدی پایه‌ریزی نماید.