نگاهی به کتاب «لائیسیته چیست؟»

 What is Laicite by Sheidān Vasiq can be probably taken as the briefest and yet the most profound Persian work which provides a complete historical and conceptual view of laicite and secularism. Vasiq has examined these words from the indigenous perspectives, and also challenged the Iranian scholars’ opinions. However, despite its integrity in scrutinizing the meaning of laicite and secularism, this book is lack of methodological consistency. In this study, the author intends to write a review upon this book. In this regard, he presents the article in two parts. In the first part, he criticizes the book in terms of its definition of the vocabularies from different aspects: examining the literal meaning versus the idiomatic meaning of the words, the difference between the old and modern meaning, mixing the real and favorable meaning, and reflecting upon the meaning of “the separation of religion from politics” and “the separation of Islam institution from politics institution”. Since Vasiq has quoted and criticized some of the Iranian scholars’ theories about laicite and secularism at the end of his book, the writer, in the second part, is going to bring up these theories, and Vasiq’s review upon them followed by his own criticism of Vasiq’s. .

"کتاب لائیسیته چیست؟" اثرشیدان وثیق را شاید بتوان مختصرترین، و در عین حال عمیق­ترین اثر فارسی دانست که در خصوص معنای "لائیسیته" و "سکولاریسم" چشم­اندازی تاریخی و مفهومی جامعی پیش روی خواننده قرار می­دهد. وثیق به خوبی این واژگان را از منظر بومی بررسی کرده، آراءاندیشمندان ایرانی را نیز در نهایت دقت به چالش کشیده است. با این حال، کتاب مذکور با همه‌ی جامعیت در بررسی معنای لائیسیته و سکولاریسم، دچار آشفتگی و عدم انسجام روش شناسی است. نویسنده در نوشتار حاضر سعی در بررسی و نقد کتاب مذکور دارد. در راستای این هدف، وی نوشتار را در دو بخش ارائه نموده است. بخش اول اختصاص به مفهوم شناسی دارد که نویسنده، کتاب را به لحاظ تعریف واژگان از چند دیدگاه در بوته نقد و بررسی قرار می دهد: بررسی معنای لغوی در برابر معنای اصطلاحی واژگان، تفاوت معنای تاریخی با معنای امروزین، خَلط معنای حقیقی و معنای مطلوب، تامل در فهم معنای "جدایی دین از سیاست" و " جدایی نهاد دین از نهاد سیاست". وی در بخش دوم با اشاره به این مسأله که شیدان وثیق در آخر کتابش، نظریه‌ی تنی چند از اندیشمندان ایرانی را در باب سکولاریسم و لائیسیته نقل و نقد کرده است، به نقل کلام اندیشمندان، نقد وثیق بر آن ها و نقدهای خویش بر نقدهای وثیق می پردازد.